O Rasie

Pochodzenie

Zdrowie

Żywienie

Psychika

 Szkolenie

Hodowla

Szczenięta

Pielęgnacja

Wystawy

Statystyka

Biblioteka

Ranking

Galeria

Kynologia

Prawo

Pobieralnia

S.O.S

Rozmaitości

Linkownia

 

Koronawiroza - nie jedno ma oblicze

 

Koronawiroza - wysoce zaraźliwa, wirusowa choroba psów, która (w zależności od gatunku wirusa) infekuje układ żołądkowo-jelitowy lub oddechowy psów. Po raz pierwszy koronawiroza atakująca układ żołądkowo-jelitowy została opisana w 1971 roku w Niemczech, a trzy lata później była już znana na całym świecie. Z kolei wirus odpowiedzialny za wywołanie koronawirozy oddechowej został po raz pierwszy opisany w 2003 roku w Wielkiej Brytanii.
 

Z zasady koronawiroza traktowana jest jako łagodna, samoograniczająca się i ​​nie stanowiąca zagrożenia dla życia zwierzęcia choroba. Nie mniej jednak w przypadku infekcji mieszanych, kiedy organizm jednocześnie atakują inne wirusy (głównie wirusy odpowiedzialne za wywołanie parwowirozy i/lub kaszlu kenelowego) przebieg choroby może być ciężki.

 

Koronawiroza u psów może przebiegać w trzech postaciach tj. jelitowej wywoływanej przez koronawirus psi jelitowy (canine enteric coronavirus CECoV) należący do alfakoronawirusów, oddechowej wywoływanej przez koronawirus psi oddechowy (canine respiratory coronavirus CRCoV) należący do betakoronawirusów oraz rzadko spotykanej układowej - wywoływanej przez pantropowy, wysoce patogenny wariant CECoV typ II. Koronawirusy infekujące psy występują na całym świecie. Częstość występowania  CECoV wynosi 70-90%, a serotyp I jest bardziej powszechny. Częstość występowania CRCoV, wg badań serologicznych, szacuje się na 17.8-54.7%.

 

Koronawirusy należą do rzędu Nidovirales, rodziny Coronaviridae, podrodziny Coronavirinae, w której wyszczególniono 4 rodzaje: Alphacoronavirus, Betacoronavirus, Gammacoronavirus i Deltacoronavirus. Koronawirusy są opłaszczonymi wirusami w kształcie kuli o rozmiarach 120-160 nm. Charakterystyczną cechą koronawirusów są pokrywające je wypustki w kształcie maczug lub płatków, które w obrazach mikroskopowych przypominają koronę słoneczną. Specyficzny wygląd wirusa zainspirował naukowców do nadania mu w nazwie zaczerpniętego z łaciny przedrostka corona znaczącego ni mniej ni więcej tylko "korona". Koronawirusy są jednymi z największych wirusów RNA pod względem długości genomu (~ 30 000 nukleotydów) oraz rozmiaru wirionu (sferyczny, 80-180 nm średnicy). 

 

Nukleokapsyd koronawirusów pokryty jest dwuwarstwową osłonką, w skład której wchodzą lipidy oraz białka: osłonkowe (E), membranowe zwane również matriksem (M), które jest transbłonową glikoproteiną oraz glikoproteinowe wypustki. Genom koronawirusów (+ssRNA), o wielkości ok. 25-32 kb, wraz z białkiem nukleoproteiny (N) tworzy rybonukleoproteinę zwiniętą w ciasny heliks. Jak już wspomnieliśmy wyżej, koronawirusy posiadają jeden z  największych genomów spośród wirusów RNA, co w połączeniu z wysoką zmiennością charakterystyczną dla wirusów RNA prowadzi do kumulacji zmian sekwencji genomu, czego efektem może być powstawanie różnych wariantów wirusów oraz zmiana tropizmu komórkowego.

 

Wszystkie koronawirusy charakteryzuje podobna organizacja genomu. Pierwsze 2/3 wirusowego RNA od strony 5’ zajmuje gen kodujący białka tworzące maszynerię replikacyjną. Pozostała 1/3 genomu zajęta jest przez geny kodujące białka strukturalne S-E-M-N (S - białko odpowiedzialne za interakcję z receptorem na powierzchni komórek; E - białko płaszcza, odpowiedzialne m.in. za formowanie wirionów; M - białko błonowe, będące głównym białkiem macierzy wirusa; oraz N - białko nukleokapsydu. W niektórych przypadkach w genomie kodowane są również białko HE, odpowiedzialne m.in. za interakcję z komórką gospodarza, oraz białka dodatkowe, których liczba i charakter są zmienne w zależności od gatunku.

 

W odpowiednich warunkach koronawirusy mogą przetrwać w środowisku przez kilka dni, ale nie należą one do zbyt odpornych wirusów i łatwo dezaktywuje je światło słoneczne, ciepło i niska wilgotność, dlatego też w miesiącach letnich zachorowania wśród psów mają tendencję spadkową. Koronawirusy mogą dłużej przetrwać w środowisku, o ile będą sprzyjać im warunki tj. niska temperatura i podwyższona wilgotność (jesień, zima). Zazwyczaj poza żywicielem, w środowisku zewnętrznym, koronawirusy giną w przeciągu 24-48 godzin i są wrażliwe na działanie powszechnie stosowanych środków dezynfekcyjnych.

 

Koronawiroza jelitowa

 

Koronawirozę jelitową wywołuje koronawirus jelitowy psi (canine enteric coronavirus CECoV), który został zaklasyfikowany do rodzaju Alfakoronawirus (Alphacoronavirus) i podrodzaju Alfakoronawirus 1 (Alphacoronavirus 1). razem z kocimi koronawirusami (feline coronaviruses) występującymi w dwóch biotypach tj. koronawirusem jelitowym kotów (feline enteric coronavirus FeCoV) i wirusem zakaźnego zapalenia otrzewnej kotów (feline infectious peritonitis virus FIPV) oraz wirusem zakaźnego zapalenia żołądka i jelit (transmissible gastroenteritis virus of swine TGEV) infekującego trzodę chlewną. CECoV wykazuje szczególne podobieństwo właśnie z ww. wirusami.
 

CECoV występuje w dwóch genotypach CECoV I i CECov II. Dzielą one do 96% tożsamości nukleotydów w genomie wirusowym, a różnią się głównie białkami S - odpowiedzialnymi za interakcję z receptorem na powierzchni komórek, które u obu genotypów wirusa wykazują podobieństwo tylko w 54%. Co więcej, szczep CECoV-I ma unikalną otwartą ramkę odczytu (ORF) o długości 624 nukleotydów, której tylko resztki pozostały w genomie CECoV-II. Wspomagana komputerowo analiza tej dodatkowej otwartej ramki odczytu (ORF), oznaczonej jako ORF3, wykazała, że jej produktem jest rozpuszczalna glikoproteina o masie 24 kDa, która może funkcjonować wewnątrzkomórkowo lub ulegać sekrecji z zakażonych komórek.

 

Ponadto wyizolowano również CECoV z rekombinowanym pochodzeniem między CECoV II i wirusem zakaźnego zapalenia żołądka i jelit (TGEV) infekującego trzodę chlewną. Na podstawie prowadzonych obserwacji stwierdzono, że nowe mutacje są powszechne w populacjach psów. W związku z tym genotyp CCoV II został dodatkowo jeszcze podzielony na dwa podtypy tj. CECoV IIa i CECoV IIb, włączając w to "klasycznego" wirusa CECoV i szczepy podobne do TGEV. Występowanie podtypu CECoV IIb odnotowano w kilku krajach europejskich oraz w Japonii.

 

Po raz pierwszy koronawirus psi (CCoV szczep 1-71), który uznano za przyczynę nieżytu żołądka i jelit u psów, został opisany w 1971 roku w Niemczech, kiedy to Binn wraz ze współautorami wyizolował wirusa od psów wojskowych wykazujących ostry nieżyt jelit. Od tego czasu wiedza na temat koronawirusów wywołujących biegunki u psów oraz różnorodnych ich mutacji została znacznie poszerzona.

 

 W 2005 roku opisano ognisko ogólnoustrojowej, śmiertelnej infekcji powodowanej przez pantropowy szczep CECoV we Włoszech. Kolejne przypadki zachorowań psów powodowane przez pantropowe wirusy CECoV zostały także odnotowane we Francji, Belgii, Grecji oraz Brazylii.

 

Koronawirus jelitowy psi (CECoV) jest drugą w kolejności wirusową przyczyną biegunki u szczeniąt i ustępuje tylko parowirusowi psiemu, który w tym zestawieniu wiedzie prym. W przeciwieństwie do parwowirusów, infekcje koronawirusami nie są na ogół związane z wysoką śmiertelnością (z pominięciem rzadko występującej koronawirozy układowej).

 

Ryzyko zarażenia


Na zakażenie przede wszystkim narażone są:

  • szczenięta (najbardziej wrażliwe 2-3 tygodniowe oraz te, które nie otrzymały siary i są odchowywane na zastępczym pokarmie);

  • osobniki nieszczepione;

  • osobniki niewłaściwie zaszczepione;

  • psy z osłabioną odpornością.

Ryzyko zachorowania wzrasta wszędzie tam, gdzie koncentracja psów na stosunkowo małej powierzchni i/lub ich rotacja na danym obszarze jest duża. Do takich miejsc należą:

  • hodowle;

  • schroniska;

  • hotele dla psów;

  • wystawy psów;

  • tereny zielone otaczające duże osiedla mieszkaniowe;

  • parki dla psów (zorganizowane ogólnodostępne wybiegi dla psów);

  • lecznice weterynaryjne;

  • salony groomerskie;

  • grupy szkoleniowe.

Inne czynniki predysponujące:

  • słaba higiena;

  • złe warunki bytowe;

  • nadmierne stłoczenie psów na stosunkowo małej przestrzeni;

  • stres.

Drogi zarażenia

 

Choroba jest wysoce zaraźliwa i rozprzestrzenia się z dużą łatwością. Zakażenie szerzy się przede wszystkim podczas bezpośredniego kontaktu psa z wirusami obecnymi w kale wydalanym przez chore zwierzę lub z ozdrowieńcem będącym w fazie siewstwa. Takie psy zazwyczaj wydalają wirusa przez sześć do dziewięciu dni po zakażeniu, ale czasami okres ten może ulec wydłużeniu nawet do sześciu miesięcy. Ponadto do zakażenia może także dojść w wyniku bezpośredniego kontaktu z zanieczyszczonymi patogenem powierzchniami i przedmiotami (np. przez ich polizanie) czy spożycie skażonej wirusami żywności lub wody. Koronawirusy mogą być przyniesione mechanicznie do domu na butach, ubraniach i innych przedmiotach. Do organizmu wirus wnika drogą alimentarną.

 

Objawy

 

Od momentu zakażenia, do chwili wystąpienia objawów mija średnio 1-5 dni.

  • posmutnienie;

  • brak apetytu;

  • wymioty (trwające jeden dzień);

  • gwałtowna biegunka (wodnisto-śluzowata, o żółtopomarańczowym zabarwieniu i silnym, nieprzyjemnym zapachu);

  • odwodnienie (efekt biegunek);

  • gorączka (czasami);

  • twardy i wzdęty brzuch.

Przebieg choroby

 

Przebieg choroby uzależniony jest od wieku zwierzęcia, jego odporności i typu patogenów, które odpowiadają za infekcję. W przypadku psów dorosłych, koronawiroza często przebiega w sposób bezobjawowy. Najczęściej do infekcji dochodzi u słabych i młodych szczeniąt.
 

Okres inkubacji wynosi od jednego do trzech dni. Po wniknięciu drogą pokarmową do organizmu wirus pokonuje barierę kwasu solnego żołądka i zakaża erytrocyty na szczytach kosmków jelita cienkiego. Wirus replikuje w kosmkach wyściełających jelito cienkie. Infekcja obejmuje ok. 2/3 tych kosmków. Nieżytowa choroba jelit związana jest z wywołaną wirusami apoptozą (programową śmiercią komórki) dojrzałych komórek nabłonka śluzówki jelita cienkiego i skracaniem kosmków. Jelito cienkie zachowuje jednak możliwość tworzenia nowych, zdrowych komórek, ale niszczone komórki tworzą coś na wzór nieprzepuszczalnej warstwy, która skutecznie utrudnia wchłanianie substancji odżywczych, co objawia się właśnie biegunką.

 

Czas trwania choroby u większości psów wynosi od dwóch do dziesięciu dni i ma tendencję do samoistnego ustępowania. Jelita wracają do formy sprzed choroby, która nie pozostawia trwałych śladów uszkodzeń kosmków. Wymioty zwykle ustępują po jednym dniu, a biegunka może utrzymywać się kilka dni do tygodnia. W przypadkach cięższych może trwać przez 14-21 dni.

 

Wtórne infekcje bakteryjne, pasożytnicze i wirusowe mogą wikłać przebieg choroby oraz wydłużać czas jej trwania, a u szczeniąt mogą stanowić zagrożenie życia i skutkować śmiercią. W przypadku infekcji wariantem wirusa koronawirozy atakującym również inne tkanki (postać układowa - rzadka, ale notowana również) przebieg choroby może być ciężki z dużym ryzykiem śmierci.

 

Stosunkowo ciężki przebieg może mieć infekcja wywołana pantropowymi koronawirusami. Wirus atakuje nie tylko kosmki jelitowe, ale namnaża się również w innych narządach - głównie miąższowych (nerki, płuca, wątroba). Infekcji towarzyszą ciężkie objawy kliniczne charakteryzujące się wysoką gorączką (temperatura ok. 40°C), jadłowstrętem, depresją, wymiotami, biegunką i leukopenią utrzymującą się przez 8-10 dni. Ryzyko śmierci jest bardzo wysokie. Naturalne epidemie zakażenia pantropowymi CECoV odnotowano we Francji, Belgii, Grecji i we Włoszech.

 

Diagnoza

 

Diagnoza stawiana jest na podstawie przeprowadzonego wywiadu lekarskiego, badania fizykalnego oraz badań laboratoryjnych (w tym szczególnie badań krwi i kału). Chorobę można potwierdzić wykonując różnorodne testy służące do bezpośredniego wykrywania wirusa, bądź jego białek, czy kwasu nukleinowego w kale zwierząt chorych lub w tkankach zwierząt padłych, albo wykazywania swoistych dla niego przeciwciał w surowicy. Wśród nich wyróżnić należy takie techniki, jak mikroskopia elektronowa (EM), izolacja wirusa (VI), aglutynacja lateksowa (LA), hemaglutynacja (HA), mikroskopia fluorescencyjna (FA), badanie immunohistochemiczne (IHC) oraz test ELISA i PCR.

 

Należy jednak nadmienić, że współcześnie nie ma możliwości odróżnienia klasycznej koronawirozy jelitowej od koronawirozy układowej, bowiem nie istnieją testy diagnostyczne zdolne do odróżnienia pantropowych szczepów atakujących również inne tkanki od klasyczynych szczepów atakujących tylko kosmki jelitowe. Wirusy te są ściśle związane na poziomie genetycznym oraz antygenowym i do tej pory nie wykryto żadnego specyficznego markera patogenności. Zatem, ostateczną diagnozę (koronawiroza jelitowa czy układowa) można postawić wykonując sekcję w przypadku śmierci zakażonego zwierzęcia.  Wskazówką do rozróżnienia tych dwóch form koronawirozy może być ciężkość przebiegu choroby, jak również wyniki badań krwi - przy koronawirozie układowej dochodzi do długotrwałej limfopenii i leukopenii. Indukowana leukopenia może być jednak odpowiedzialna za cięższy przebieg kliniczny współistniejących zakażeń. W związku z tym zakażenie CECoV pantropowe może nie być rozpoznane, gdy obecne będą inne (częściej występujące) patogeny. 

 

Różnicowanie

 

Lekarz stawiając diagnozę powinien wykluczyć również inne schorzenia o podobnych objawach, jak:

  • nosówka;

  • parwowiroza;

  • koronawiroza;

  • salmonelloza;

  • kampylobakterioza;

  • lamblioza;

  • zatrucia (bakteria Escherichia coli - pałeczka okrężnicy);

  • silne zarobaczenie;

  • zapalenie trzustki.

Leczenie

 

Leczenie koronawirozy jelitowej uzależnione jest od wieku, stanu zwierzęcia oraz samego przebiegu choroby. Leczenie ma charakter objawowy. Odwodnienie jest najczęstszym problemem u szczeniąt, które chorują na koronawirozę jelitową. Szczeniaka należy zachęcać do samodzielnego picia, a jeśli nie jest to możliwe, to konieczne będzie podanie dożylnie płynów i elektrolitów. Lekarz może również zdecydować się na podawanie leków przeciwwymiotnych oraz działających osłonowo na jelita i stymulujących odporność. Antybiotyki są zwykle ordynowane w celu kontrolowania każdej współistniejącej infekcji bakteryjnej, która może stanowić większy problem z osłabionym układem odpornościowym, niż sama infekcja koronawirusami. Częścią leczenia i powrotu zwierzęcia do zdrowia jest również stosowanie odpowiedniej i lekkostrawnej diety.
 

Zapobieganie

 

Koronawiroza jelitowa jest chorobą wysoce zaraźliwą, która stosunkowo łatwo rozprzestrzenia się pomiędzy psami, dlatego też zapobieganie zarażeniu jest dość utrudnione, aczkolwiek nie niemożliwe. Należy pamiętać, że psy, które przebyły koronawirozę uodparniają się na wirusa koronawirozy tylko na około cztery do pięciu tygodni i po tym czasie mogą ponownie zachorować!

 

Ze względu na łatwość przenoszenia koronawirusów odpowiedzialnych za wywołanie koronawirozy jelitowej drogą fekalno-oralną jedyną metodą ochrony przed tą powszechną chorobą jest stosowanie standardowych szczepień ochronnych przeciwko najpopularniejszym chorobom zakaźnym wieku szczenięcego oraz kwarantanny dla szczeniąt nieszczepionych i tych będących w trakcie szczepień.

 

Istnieje także szczepionka przeciwko koronawirozie (Biocan C, firma Bioveta a.s.), którą można stosować u szczeniąt od piątego tygodnia życia. Ten typ szczepionki jest szczególnie polecany w przypadku występowania niekorzystnej sytuacji epidemiologicznej na danym obszarze, złych warunków zootechnicznych, czy w czasie nasilenia występowania chorób układu pokarmowego na danym terenie. Doszczepienie zaleca się po 2-3 tygodniach po pierwszym szczepieniu. Ochronne miano przeciwciał przeciwko koronawirozie pojawia się po około 7-14 dniach od drugiego szczepienia i utrzymuje się przez okres sześciu miesięcy. Aby utrzymać stałą odporność, zaleca się szczepić psa 2 x w roku (co sześć miesięcy). Należy wspomnieć, iż dostępna szczepionka nie jest skuteczna przeciwko pantropowym koronawirusom.

 

Rokowanie

 

Rokowanie uzależnione jest od wieku zwierzęcia, jego kondycji, historii szczepień i przebiegu choroby. Koronawiroza jelitowa może stanowić zagrożenie dla wszystkich psów z osłabionym układem odpornościowym, szczeniąt oraz psów nieszczepionych. Jeśli choroba będzie przebiegać w postaci układowej, bądź powikłanej z innymi infekcjami rokowanie bywa ostrożne. W pozostałych przypadkach zwykle rokowanie jest dobre. Choroba ustępuje samoistnie, bez konieczności wdrażania leczenia lub pod jego wpływem.

 

Koronawiroza oddechowa

 

Koronawiroza oddechowa u psów została po raz pierwszy zidentyfikowana w 2003 roku w Anglii. Wywoływana jest przez koronawirus psi oddechowy (canine respiratory coronavirus CRCoV) należący do betakoronawirusów. Wirus ten jest blisko spokrewniony z koronawirusem bydła (bovine coronavirus BCoV) i jednym z ludzkich koronawirusów (OC43). Wykazuje ponad 90% podobieństwo w sekwencji nukleotydowej i sekwencji aminokwasowej z BCoV. Dowody z danych o identyczności sekwencji wskazują, że koronawirus ewoluował i przeniósł się z bydła na psy, co jednocześnie czyni wirusa BCoV przodkiem CRCoV.

 

CRCoV powszechnie zakaża psy w Wielkiej Brytanii, Irlandii, Grecji, Włoszech i Japonii. Ostatnie badania wykazały, że CRCoV występuje również w USA i Kanadzie, gdzie około 50% badanych psów miało przeciwciała przeciwko wirusowi, co wskazuje na wcześniejszy kontakt z wirusem i zakażenie.

 

Ryzyko zarażenia


Na zakażenie przede wszystkim narażone są:

  • szczenięta;

  • osobniki nieszczepione;

  • osobniki niewłaściwie zaszczepione;

  • psy z osłabioną odpornością;

  • psy chore - szczególnie z chorobami współistniejącymi (przewlekłe choroby dróg oddechowych).

Ryzyko zachorowania wzrasta wszędzie tam, gdzie koncentracja psów na stosunkowo małej powierzchni i/lub ich rotacja na danym obszarze jest duża. Do takich miejsc należą:

  • hodowle;

  • schroniska;

  • hotele dla psów;

  • wystawy psów;

  • tereny zielone otaczające duże osiedla mieszkaniowe;

  • parki dla psów (zorganizowane ogólnodostępne wybiegi dla psów);

  • lecznice weterynaryjne;

  • salony groomerskie;

  • grupy szkoleniowe.

Główną ochronę przed wirusami, bakteriami i zanieczyszczeniami wdychanymi z powietrzem stanowi specyficzna budowa nosa i gardła. Najważniejszą osłoną przed wirusami i innymi patogenami jest błona śluzowa dróg oddechowych, a ściślej mówiąc - lepki śluz wyścielający drogi oddechowe, w którym drobnoustroje zwyczajnie grzęzną. Na błonie śluzowej nosa osiada ponadto większość zanieczyszczeń mechanicznych, w tym pyłów i pyłków roślinnych, które dzięki temu nie trafiają do płuc, a przy udziale nabłonka migawkowego (zawierający rzęski) wydalane są na zewnątrz. W niektórych warunkach ochrona ta może jednak ulec osłabieniu, co oczywiście sprzyja zakażeniom. Do takich czynników można m.in. zaliczyć:

  • przebywanie psa w słabo wentylowanych pomieszczeniach;

  • ekspozycja psa na zbyt niskie temperatury;

  • narażenie psa na ciągłe przebywanie w otoczeniu o wysokim stopniu zapylenia lub w dymie papierosowym;

  • długotrwały stres.

Drogi zarażenia

 

Choroba jest wysoce zaraźliwa i rozprzestrzenia się z dużą łatwością. Zakażenie łatwo szerzy się przede wszystkim drogą kropelkową podczas bezpośredniego kontaktu z wydzieliną z nosa lub wykasływaną wydzieliną oskrzelową. Istnieje również możliwość pośredniego zakażenia poprzez zanieczyszczone patogenami powierzchnie i przedmioty.

 

Objawy

 

Od momentu zakażenia, do chwili wystąpienia objawów mija kilka dni. Samodzielne zakażenia CRCoV powodują łagodną chorobę górnych dróg oddechowych, prowadzącą do niespecyficznych klinicznych objawów, na które składa się kaszel, kichanie i wyciek z nosa. Niektóre psy przechodzą infekcję subklinicznie, bez objawów klinicznych, ale należy pamiętać, że takie psy również stanowią źródło zakażenia. Ciężkie infekcje mogą doprowadzić do zapalenia płuc. Objawy kliniczne ustępują zwykle po 1-2 tygodniach. Choroba może trwać dłużej, jeśli istnieją współzakażenia innymi patogenami. W eksperymentalnie przeprowadzonej infekcji CRCoV ustalono, że uwalnianie wirusa z jamy ustnej i gardła trwało przez okres 6-10 dni po zakażeniu.

 

Przebieg choroby

 

Przebieg choroby uzależniony jest od wieku zwierzęcia, jego odporności oraz współistniejących infekcji. CRCoV preferencyjnie infekuje psie komórki nabłonkowe dróg oddechowych, w tym komórki rzęskowe i komórki kubkowe w tchawicy, oskrzelach i oskrzelikach. Zmiany obejmują skrócenie lub utratę rzęsek na komórkach rzęskowych i umiarkowaną reakcję zapalną, głównie w górnych drogach oddechowych, z niewielkimi zmianami w płucach.

 

CRCoV może powodować ostre infekcje dróg oddechowych i współcześnie traktowany jest również jako część kompleksu wirusów i bakterii związanych z zakaźnym zapaleniem tchawicy i oskrzeli znaną pod potocznie używaną nazwą "kaszel kenelowy". Samo zakażenie CRCoV może powodować kaszel kenelowy, ale występuje również w przypadku koinfekcji z innymi psimi patogenami oddechowymi, takimi jak wirus parainfluenzy, adenowirusy, wirus nosówki, herpeswirus, wirus grypy, Bordetella bronchiseptica, Mycoplasma spp. i Streptococcus zooepidemicus.

 

Diagnoza

 

Diagnoza stawiana jest na podstawie przeprowadzonego wywiadu lekarskiego, badania fizykalnego oraz wykonanych badań specjalistycznych pozwalających na wykrycie wirusa bądź jego białek, czy kwasu nukleinowego w wymazie pobranym z gardła lub nosa, wydzielin z górnych dróg oddechowych zwierząt chorych lub w tkankach zwierząt padłych, albo wykazywania swoistych dla niego przeciwciał w surowicy. Wśród nich wyróżnić należy takie techniki, jak mikroskopia elektronowa (EM), izolacja wirusa (VI), aglutynacja lateksowa (LA), hemaglutynacja (HA), test ELISA, PCR.

 

W przypadkach wątpliwych lekarz weterynarii może zlecić wykonanie badań krwi, moczu, kału, a nawet RTG klatki piersiowej. Dodatkowe badanie, takie jak posiew z krwi, moczu i/lub kału (badanie mikrobiologiczne) może zostać wykonane, jeśli pies nie reaguje na leczenie. Będzie to konieczne do zidentyfikowania drobnoustrojów wywołujących objawy chorobowe, w tym kaszel.

 

Różnicowanie

 

Lekarz stawiając diagnozę powinien wykluczyć również inne schorzenia przebiegające z kaszlem, jak:

  • choroby serca;

  • infekcje grzybicze;

  • infekcje pasożytnicze;

  • zapadającą się tchawicę;

  • astmę;

  • zespól hiperozynofilowy (stan zapalny dróg oddechowych wywołany alergią);

  • zakaźne zapalenie oskrzeli;

  • zapalenie płuc;

  • kaszel kennelowy;

  • zmiany nowotworowe zlokalizowane w układzie oddechowym.

Leczenie

 

Leczenie koronawirozy oddechowej uzależnione jest od wieku i stanu zwierzęcia oraz samego przebiegu choroby. Dorosłe psy, które są w stosunkowo dobrej kondycji i przechodzą infekcję w łagodnej formie, zazwyczaj odzyskują zdrowie w ciągu kilku kolejnych dni i u takich zwierząt nie ma potrzeby stosowania farmaceutyków. Jednak szczenięta, które mają niedostatecznie rozwinięty układ odpornościowy oraz starsze psy z problemami zdrowotnymi, których układ odpornościowy jest z kolei czynnościowo upośledzony są bardziej podatne na wystąpienie zapalenia płuc. W przypadku tych psich pacjentów oraz psów, u których objawy nie ustępują, a wręcz odwrotnie, nasilają się, należy podjąć stosowne leczenie.

 

Prewencyjnie lekarz może przepisać antybiotyk. Należy pamiętać, że w przypadku tego schorzenia antybiotyki nie zapewniają natychmiastowego wyleczenia - koronawiroza oddechowa jest chorobą wirusową, a antybiotyki nie działają na wirusy - nie mniej jednak mogą wpłynąć na czas i przebieg schorzenia. Poza tym przeciwdziałają ewentualnym wtórnym infekcjom bakteryjnym i różnorodnym powikłaniom. Lekarz może również zalecić podawanie różnorodnych medykamentów, które złagodzą towarzyszące schorzeniu objawy tj. leki przeciwkaszlowe, przeciwgorączkowe, przeciwzapalne, przeciwkaszlowe i przeciwbólowe. Zaleca się również podawanie leków i suplementów stymulujących odporność np. betaglukan, HMB, czyli kwas 3-hydroksy-3-metylomasłowy, flawonoidy i karotenoidy (flawonoidy rozkładają się w wysokiej temperaturze, dlatego ich źródłem w postaci naturalnej mogą być jedynie surowe warzywa i owoce np. drobniutko starta marchew i/lub buraki, czarne jagody) witaminy (szczególnie z grupy B, A, C i E), mikroelementy (uwagę należy zwrócić na selen i cynk), probiotyki, spirulina, olej z łososia, drożdże browarnicze oraz zioła (jeżówka (zwłaszcza purpurowa), pokrzywa (szczególnie sok z pokrzywy), czosnek). Częścią terapii leczniczej będzie również zapewnienie psu wysokiej jakości pożywienia, odpowiedniego nawodnienia oraz prawidłowych warunków bytowych.

 

Zapobieganie

 

Koronawiroza oddechowa jest chorobą wysoce zaraźliwą, która stosunkowo łatwo rozprzestrzenia się pomiędzy psami, dlatego też zapobieganie zarażeniu jest dość utrudnione. Niestety nie ma szczepionki na tą postać koronawirozy.

 

Rokowanie

 

Rokowanie uzależnione jest od wieku zwierzęcia, jego kondycji, historii szczepień i przebiegu choroby. Koronawiroza oddechowa może stanowić zagrożenie dla wszystkich psów z osłabionym układem odpornościowym, szczeniąt oraz psów nieszczepionych. Jeśli choroba będzie przebiegać w postaci powikłanej z innymi infekcjami rokowanie bywa ostrożne. W pozostałych przypadkach zwykle rokowanie jest dobre. Choroba ustępuje samoistnie, bez konieczności wdrażania leczenia lub pod jego wpływem.

 

Opracowała Redakcja Portalu Świat Czarnego Teriera

 

Bibliografia:

- zebrane materiały własne, materiały już opublikowane a łamach portalu Świat Czarnego Teriera oraz:

- Canine Coronavirus Highly Pathogenic for Dogs, C. Buonavoglia, Emerging Infectious diseases, Volume 12, Number 3 March 2006;

- European Surveillance for Pantropic Canine Coronavirus, Nicola Decaro i współ., Journal of Clinical Microbiology 24.10.2012;

- Canine respiratory coronavirus: an emerging pathogen in the canine infectious respiratory disease complex. K. Erles, Vet Clin North Am Small Anim Pract. 2008 Jul;38(4):815-25;

- Choroby zakaźne psów i kotów. Odporność, patologia, terapia - autor: Praca zbiorowa (red.) Z. Gliński, K. Kostro wyd: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne: 2005;
- Wirusologia weterynaryjna - Larski Zdzisław - Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne 1975;

- Choroby zakaźne psów - Tadeusz Frymus - Wydawnictwo SI-MA 1999;

- Choroby zakaźne zwierząt domowych z elementami zoonoz - pod red. prof. S. Winiarczyka i Z. Grądzkiego wyd.2 popr., PWRiL 2003;

 

 

Copyright by Świat Czarnego Teriera. All Rights Reserved.

Kopiowanie ze strony zdjęć, grafiki, treści i innej zawartości Portalu Świata Czarnego Teriera, bez zgody właściciela jest zabronione.

Projekt i wykonanie Narodziny Gwiazdy

Stronę najlepiej oglądać w rozdzielczości 1024 x 768