O Rasie

Pochodzenie

Zdrowie

Żywienie

Psychika

 Szkolenie

Hodowla

Szczenięta

Pielęgnacja

Wystawy

Statystyka

Biblioteka

Ranking

Galeria

Kynologia

Prawo

Pobieralnia

S.O.S

Rozmaitości

Linkownia

 

Kaszel kenelowy

 

Zakaźne zapalenie tchawicy i oskrzeli, popularnie nazywane kaszlem kenelowym to bardzo zaraźliwa choroba układu oddechowego psów, która wywoływana jest zarówno przez wirusy jak i bakterie. Zazwyczaj jako pierwszy atakuje wirus, a gdy u psa rozwinie się już infekcja wirusowa i organizm będzie osłabiony, dołącza się zakażenie bakteryjne.
 

Z zasady kaszel kenelowy traktowany jest jako łagodna i ​​samoograniczająca się choroba, ale w niektórych przypadkach jej przebieg może być ciężki. U szczeniąt może doprowadzić do śmiertelnego odoskrzelowego zapalenia płuc, zaś u osłabionych dorosłych lub starszych psów może doprowadzić do przewlekłego zapalenia oskrzeli.

 

Kaszel kenelowy jest uważany za infekcję wieloczynnikową. Najczęściej choroba wywoływana jest przez wirus parainfluenzy typ 2 (PI-2), adenowirus typ 2 (CAV-2), a także udział w chorobie mogą mieć reowirusy (typy 1, 2 i 3), psi koronawirus oddechowy (CRCoV), herpeswirus (CHV) oraz adenowirus typ 1 (CAV-1). Każdy z tych patogenów wywołuje tylko ograniczone zmiany zapalne w błonach śluzowych górnych dróg oddechowych. Uszkodzenie błony śluzowej przez wirusy sprzyja jednak wtórnym infekcjom bakteryjnym i takie mieszane zakażenie może się objawiać cięższą i dłużej trwającą chorobą dróg oddechowych. Najczęściej udział w chorobie ma bakteria Bordetella bronchiseptica. Inne czynniki bakteryjne, które mogą wikłać chorobę to: Streptococcus spp. (Paciorkowce), Pasteurella canis, Pseudomonas spp., Escherichia coli (Pałeczka okrężnicy), Mycoplasma spp. (Mykoplazmy) i Klebsiella spp.

 

Drogi zarażenia

 

Choroba jest wysoce zaraźliwa i rozprzestrzenia się z dużą łatwością z chorego psa na zdrowego. Zakażenie łatwo szerzy się przede wszystkim drogą kropelkową podczas bezpośredniego kontaktu z wydzieliną z nosa lub wykasływaną wydzieliną oskrzelową. Istnieje również możliwość pośredniego zakażenia poprzez zanieczyszczone patogenami powierzchnie i przedmioty.
 

Ryzyko zakażenia


Na zakażenie narażone są wszystkie psy, które mają styczność z innymi psami. W grupie szczególnego ryzyka znajdują się:

  • osobniki nieszczepione;

  • młode szczenięta (w wieku od 6 tygodni do 6 miesięcy);

  • seniorzy;

  • psy z osłabioną odpornością;

  • psy chore - szczególnie z chorobami współistniejącymi (przewlekłe choroby dróg oddechowych).

Ryzyko zachorowania wzrasta wszędzie tam, gdzie koncentracja psów na stosunkowo małej powierzchni i/lub ich rotacja na danym obszarze jest duża. Do takich miejsc należą:

  • hodowle;

  • schroniska;

  • hotele dla psów;

  • wystawy psów;

  • tereny zielone otaczające duże osiedla mieszkaniowe;

  • parki dla psów (zorganizowane ogólnodostępne wybiegi dla psów);

  • lecznice weterynaryjne;

  • salony groomerskie;

  • grupy szkoleniowe.

Główną ochronę przed wirusami, bakteriami i zanieczyszczeniami wdychanymi z powietrzem stanowi specyficzna budowa nosa i gardła. Najważniejszą osłoną przed wirusami i innymi patogenami jest błona śluzowa dróg oddechowych, a ściślej mówiąc - lepki śluz wyścielający drogi oddechowe, w którym drobnoustroje zwyczajnie grzęzną. Na błonie śluzowej nosa osiada ponadto większość zanieczyszczeń mechanicznych, w tym pyłów i pyłków roślinnych, które dzięki temu nie trafiają do płuc, a przy udziale nabłonka migawkowego (zawierający rzęski) wydalane są na zewnątrz. W niektórych warunkach ochrona ta może jednak ulec osłabieniu, co oczywiście sprzyja zakażeniom. Do takich czynników można m.in. zaliczyć:

  • przebywanie psa w słabo wentylowanych pomieszczeniach;

  • ekspozycja psa na zbyt niskie temperatury;

  • narażenie psa na ciągłe przebywanie w otoczeniu o wysokim stopniu zapylenia lub w dymie papierosowym;

  • długotrwały stres.

Objawy

 

Od momentu zakażenia, do chwili wystąpienia objawów mija średnio 5-7 dni (zakres od 3 do 10 dni).

  • gorączka (do 39.5°C);

  • nieżyt gardła i oskrzeli;

  • charakterystyczny kaszel (suchy, ostry, duszący);

  • chrząkanie;

  • kichanie;

  • spadek aktywności fizycznej;

  • zmiany nastroju (osowiałość i apatyczność);

  • wypływ z nosa (wydzielina wodnista lub ropna);

  • zapalenie migdałków i oskrzeli;

  • odruch wymiotny (objaw towarzyszący uporczywemu kaszlowi):

  • pieniste wymioty spowodowane kaszlem (sporadycznie);

  • biegunki (czasami);

  • powiększenie węzłów chłonnych;

  • zapalenie spojówek;

  • mrużenie oczu.

Przebieg choroby

 

Przebieg choroby uzależniony jest od wieku zwierzęcia, jego odporności i typu patogenów, które odpowiadają za infekcję. Obserwuje się tendencje do sezonowego występowania choroby, szczególnie jesienią, zimą i wiosną, kiedy to panują dogodne warunki (chłód i duża wilgotność) przedłużające żywotność różnorodnych patogenów. Choroba trwa najczęściej 7-14 dni i ma tendencję do samoistnego ustępowania. Kaszel kenelowy może mieć przebieg bezobjawowy, łagodny, średnio ciężki lub ostry. Należy pamiętać, że psy przechodzące infekcję subklinicznie również stanowią źródło infekcji! W łagodnych przypadkach infekcja może przypominać przeziębienie, psy pozostają aktywne, mają dobry apetyt, nie obserwuje się u nich znacznych skoków temperatury ciała, a kaszel może występować u nich sporadycznie. W cięższych przypadkach objawy mogą postępować w kierunku zapalenia płuc i obejmować letarg, gorączkę i utratę apetytu. W skrajnej postaci choroba może skończyć się śmiercią psa.

 

Diagnoza

 

Diagnoza stawiana jest na podstawie przeprowadzonego wywiadu lekarskiego i badania fizykalnego. Jedną z najbardziej wiarygodnych metod diagnozy tej choroby jest wywołanie suchego kaszlu po zastosowaniu łagodnego nacisku na tchawicę. W przypadkach wątpliwych lekarz weterynarii może zlecić wykonanie badań krwi, moczu, kału, a nawet RTG klatki piersiowej. Dodatkowe badanie, takie jak posiew z krwi, moczu i/lub kału (badanie mikrobiologiczne) może zostać wykonane, jeśli pies nie reaguje na leczenie. Będzie to konieczne do zidentyfikowania drobnoustrojów wywołujących objawy chorobowe, w tym kaszel.

 

Różnicowanie

 

Lekarz stawiając diagnozę powinien wykluczyć również inne schorzenia przebiegające z kaszlem, jak:

  • choroby serca;

  • infekcje grzybicze;

  • infekcje pasożytnicze;

  • zapadającą się tchawicę;

  • astmę;

  • zespól hiperozynofilowy (stan zapalny dróg oddechowych wywołany alergią);

  • zakaźne zapalenie oskrzeli;

  • zapalenie płuc;

  • koronawirozę postać oddechową;

  • zmiany nowotworowe zlokalizowane w układzie oddechowym.

Leczenie

 

Leczenie kaszlu kenelowego uzależnione jest od wieku i stanu zwierzęcia oraz samego przebiegu choroby. Dorosłe psy, które są w stosunkowo dobrej kondycji i przechodzą kaszel kennelowy w łagodnej formie, zazwyczaj odzyskują zdrowie w ciągu kilku kolejnych dni i u takich zwierząt nie ma potrzeby stosowania farmaceutyków. Jednak szczenięta, które mają niedostatecznie rozwinięty układ odpornościowy oraz starsze psy z problemami zdrowotnymi, których układ odpornościowy jest z kolei czynnościowo upośledzony są bardziej podatne na wystąpienie zapalenia płuc - schorzenia wtórnego do kaszlu kenelowego. W przypadku tych psich pacjentów oraz psów, u których objawy nie ustępują, a wręcz odwrotnie, nasilają się po 5-7 dniach trwania choroby, należy podjąć stosowne leczenie.

 

Wiele psów może przechorować kaszel kenelowy bez żadnego leczenia. Nie mniej jednak należy pamiętać, że im dłużej pies jest dotknięty tą chorobą, tym bardziej osłabiony zostanie jego układ odpornościowy, co w całokształcie negatywnie odbije się na jego organizmie.

 

Prewencyjnie lekarz może przepisać antybiotyk. Należy pamiętać, że w przypadku tego schorzenia antybiotyki nie zapewniają natychmiastowego wyleczenia - kaszel kenelowy jest zazwyczaj infekcją mieszaną (bakteryjno - wirusową), a antybiotyki nie działają na wirusy - nie mniej jednak mogą wpłynąć na czas i przebieg schorzenia. Poza tym przeciwdziałają ewentualnym wtórnym infekcjom bakteryjnym i różnorodnym powikłaniom. Lekarz może również zalecić podawanie różnorodnych medykamentów, które złagodzą towarzyszące schorzeniu objawy tj. leki przeciwgorączkowe, przeciwzapalne, przeciwkaszlowe i przeciwbólowe. Zaleca się również podawanie leków i suplementów stymulujących odporność np. betaglukan, HMB, czyli kwas 3-hydroksy-3-metylomasłowy, flawonoidy i karotenoidy (flawonoidy rozkładają się w wysokiej temperaturze, dlatego ich źródłem w postaci naturalnej mogą być jedynie surowe warzywa i owoce np. drobniutko starta marchew i/lub buraki, czarne jagody) witaminy (szczególnie z grupy B, A, C i E), mikroelementy (uwagę należy zwrócić na selen i cynk), probiotyki, spirulina, olej z łososia, drożdże browarnicze oraz zioła (jeżówka (zwłaszcza purpurowa), pokrzywa (szczególnie sok z pokrzywy), czosnek). Częścią terapii leczniczej będzie również zapewnienie psu wysokiej jakości pożywienia, odpowiedniego nawodnienia oraz prawidłowych warunków bytowych.

 

Stosunkowo najbardziej męczącym psy objawem w tej chorobie jest kaszel. Krótkotrwałe stosowanie (3-4 dni) niskich dawek sterydów zaordynowanych przez lekarza może zmniejszyć nasilenie stanu zapalnego tchawicy, a tym samym kaszel może przybrać łagodniejszą formę. Psy chore odczuwają także suchość i drapanie w gardle. Można starać się złagodzić te objawy poprzez podawanie psu 0.5-1 łyżki miodu (w celach leczniczych należy wybierać surowy miód tj. nieprzetworzony i niepasteryzowany) 1-3 razy dziennie. Ponadto warto zadbać o odpowiednią wilgotność powietrza w otoczeniu, w którym przebywa chory pies, co skutecznie powinno pomóc w nawilżeniu podrażnionych dróg oddechowych i również przełoży się na złagodzenie kaszlu. W celu ułatwienia psu oddychania i uspokojenia dróg oddechowych można również zastosować inhalacje. Do wanny należy nalać gorącą wodę, a do wody warto dodać kilka kropel odpowiednio dobranej kompozycji olejków eterycznych (olejki eteryczne ułatwiające oddychanie: olejek z eukaliptusa, olejek z szałwii, olejek z anyżu, olejek z tymianku i olejek z kminku). Uwalniana para wdychana przez psa umieszczonego w łazience przez kilka minut powinna poprawić jakość oddychania. Wskazane jest także ograniczenie ruchu i zapewnienie psu spokoju. Nadmierny wysiłek oraz podniecenie często inicjują kaszel. Zabierając psa na spacer warto zamienić obrożę na szelki, bowiem jakikolwiek nacisk wywierany na tchawicę po pociągnięciu obroży spowoduje dalsze podrażnienie i z pewnością pogorszy kaszel. Unikanie substancji drażniących krążących w powietrzu, takich jak dym papierosowy, kurz i cząsteczki alergenów również pomoże zmniejszyć podrażnienie gardła i kaszel.

 

Zapobieganie

 

Kaszel kenelowy jest chorobą wysoce zaraźliwą, która stosunkowo łatwo rozprzestrzenia się pomiędzy psami, dlatego też zapobieganie zarażeniu jest dość utrudnione, aczkolwiek nie niemożliwe. Ze względu na łatwość przenoszenia drogą kropelkową jedyną metodą ochrony przed tą powszechną chorobą jest stosowanie szczepień ochronnych.

 

Szczepienia powinny pomóc złagodzić objawy choroby w przypadku ewentualnego zakażenia, ale nie gwarantują, że pies nigdy nie nabawi się kaszlu kenelowego. Wynika to z tego, że kaszel kenelowy może być spowodowany przez wiele różnych bakterii i/lub wirusów, a dostępne szczepionki zawierają w swych składach jedynie niektóre z patogenów wywołujących tą chorobę.

 

W przypadku wykonywania standardowych szczepień iniekcyjnymi szczepionkami skojarzonymi, zawierającymi m.in. wirus parainfluenzy i adenowirus (który jednocześnie powoduje wytworzenie odporności przeciwko chorobie Rubartha), psy są chronione jedynie przeciwko dwóm czynnikom wywołującym syndrom kaszlu kenelowego.

 

Na rynku dostępna jest również szczepionka, która wytwarza ochronę przeciwko kaszlowi kenelowemu u psów. Szczepionka zabezpieczająca przed tą chorobą zawiera kluczowy antygen bakteryjny Bordetella bronchiseptica, którego nie zawierają powszechnie stosowane skojarzone szczepionki iniekcyjne, a także wirus parainfluenzy psów. Nie podaje się jej w formie iniekcji, tylko za pomocą specjalnego aplikatora do jednego z otworów nosowych. Dzięki temu budowana jest odporność miejscowa. Jednorazowa aplikacja donosowej szczepionki zapewnia wytworzenie pełnej odporności, która trwa przez okres 12 miesięcy. Warto również podkreślić, że donosowy sposób podania szczepionki pozwala na uzyskanie odporności bardzo szybko - już po 72 godzinach od podania. U psów szczególnie narażonych na zachorowanie, konieczne może być podanie dwóch dawek szczepionki - dwie dawki w odstępach od dwóch do czterech tygodni, po czym następuje dawka przypominająca co sześć miesięcy lub rok. Można zatem założyć, że regularnie szczepione zwierzę standardowymi szczepionkami plus dodatkowo szczepionką przeciwko kaszlowi kenelowemu jest stosukowo dobrze zabezpieczone przeciwko tej chorobie. Warto również pamiętać, że szczepienie przeciwko kaszlowi kenelowemu jest bezcelowe u psa przechodzącego infekcję.

 

Aby zapobiegać dalszemu rozprzestrzenianiu się choroby wśród innych psów, należy przede wszystkim psa chorego odizolować od reszty stada i wyprowadzać w miejsca odosobnione, gdzie szansa spotkania innych psów będzie znikoma. Zwierzęta, które nie były szczepione na kaszel kenelowy, ale nie wykazują objawów choroby, można spróbować niezwłocznie zaszczepić. Psy wyleczone mogą zrzucać wirusa przez 14 dni od dnia wyzdrowienia, a jeśli zakażenie wikłane było również bakterią Bordetella bronchiseptica to zrzucanie bakterii może trwać nawet do 3 miesięcy! W całym tym okresie psa powinna obowiązywać kwarantanna. Po każdym kontakcie z chorym psem należy dokładnie umyć ręce, zmienić ubranie i zdezynfekować wszystkie przedmioty (w tym również obuwie), które mogły wejść z nim w kontakt, co powinno zminimalizować ryzyko przeniesienia choroby na inne psy znajdujące się w tym samym domu.

 

Rokowanie

 

Rokowanie uzależnione jest od wieku zwierzęcia, jego kondycji, historii szczepień i postaci choroby. Kaszel kenelowy może stanowić poważne zagrożenie dla wszystkich psów z osłabionym układem odpornościowym oraz psów nieszczepionych. Jeśli choroba będzie przebiegać w postaci ostrej rokowanie bywa ostrożne. W pozostałych przypadkach zwykle rokowanie jest dobre. Choroba ustępuje samoistnie, bez konieczności wdrażania leczenia lub pod jego wpływem.

 

Redakcja Świata Czarnego Teriera

 

Bibliografia:

zebrane materiały własne oraz:

Gdy zachoruje pies - Teichman P. - PWRiL 1991 Wa-wa;
Choroby wewnętrzne psów E. Hall, K. Murphy, P. Darke Sima 2003;
Choroby zakaźne psów i kotów. Odporność, patologia, terapia - autor: Praca zbiorowa (red.) Z. Gliński, K. Kostro wyd: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne: 2005;
Wirusologia weterynaryjna - Larski Zdzisław - Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne 1975;
Choroby wewnętrzne małych zwierząt - Richard W. Nelson, C. Guillermo Couto, red. wyd. pol. R. Lechowski, A. Schollenberger, A. Pomianowski, Galaktyka, Łódź 2008, wyd.1;

 

 

Copyright by Świat Czarnego Teriera. All Rights Reserved.

Kopiowanie ze strony zdjęć, grafiki, treści i innej zawartości Portalu Świata Czarnego Teriera, bez zgody właściciela jest zabronione.

Projekt i wykonanie Narodziny Gwiazdy

Stronę najlepiej oglądać w rozdzielczości 1024 x 768