O Rasie

Pochodzenie

Zdrowie

Żywienie

Psychika

 Szkolenie

Hodowla

Szczenięta

Pielęgnacja

Wystawy

Statystyka

Biblioteka

Ranking

Galeria

Kynologia

Prawo

Pobieralnia

S.O.S

Rozmaitości

Linkownia

 

Choroby przyzębia

 

Piękny i zdrowy uśmiech czworonoga to nie tylko śnieżnobiałe zęby i świeży oddech. Tajemnica tkwi znacznie głębiej - a ukrywa się w psich dziąsłach. Coraz częściej w gabinetach weterynaryjnych pojawiają się psi pacjenci z problemami przyzębia. Statystycznie chorobami przyzębia i zębów dotknięte jest między 44 a 63.3% wszystkich psów, a u osobników powyżej trzeciego roku życia problem ten może dotyczyć nawet 85% psów!

 

Choroby przyzębia, to grupa schorzeń obejmująca swym zasięgiem zespół tkanek, których zadaniem jest utrzymanie zębów w zębodołach. Na przyzębie składają się takie struktury jak dziąsła, ozębna, okostna, cement korzeniowy i kość wyrostka zębodołowego. W warunkach fizjologicznych ta bariera strukturalno-czynnościowa jest wystarczająco skuteczna, aby chronić zęby przed penetracją bakterii i szkodliwych produktów ich metabolizmu. Uszkodzenie tych struktur prowadzi do zapalenia przyzębia.

 

Choroby przyzębia dzieli się na zapalenia dziąseł (gingivitis) oraz zapalenia przyzębia (periodontitis). Zapalenie dziąseł to najwcześniejszy i najłatwiejszy w leczeniu etap choroby przyzębia. Jeśli stan zapalny dziąseł będzie lekceważony, może przenieść się na tkanki utrzymujące zęby, czyli na włókna kolagenowe, łączące zęby z kością, jak i na kość go otaczającą. Gdy dojdzie do tego stanu wtedy mamy do czynienia z chorobą przyzębia, która jest już stanem poważnym wielokrotnie wymagającym podęcia wieloetapowego leczenia.

 

Jama gębowa jest siedliskiem ogromnej rzeszy drobnoustrojów. Pomiędzy psim układem odpornościowym a bakteriami trwa nieustająca walka. Zwykle potyczki kończą się remisem tak, że drobnoustroje funkcjonują w jamie gębowej w ograniczonej liczbie i nie dochodzi do rozwoju chorób. Organizm psa dysponuje bowiem pewnymi skutecznymi środkami obrony do których należą:

  • błona śluzowa - wyściela całą jamę ustną i stanowi barierę chroniącą przed atakami bakterii;

  • złuszczanie nabłonka - wraz ze złuszczającym się nabłonkiem spora część bakterii jest usuwana;

  • ślina - właściwości bakteriobójcze, neutralizujące toksyny oraz wiążące substancje niezbędnie do funkcjonowania bakterii;

  • mechanizmy układu immunologicznego - produkcja przeciwciał przeciwko "intruzom" - fagocytoza.

Niestety bakterie są trudnymi do pokonania rywalami, ponieważ także dysponują bardzo skutecznymi środkami ataku. W efekcie swojej działalności nasilają destrukcję tkanek przyzębia w sposób bezpośredni (endotoksyny, egzotoksyny, metabolity, enzymy) i pośredni poprzez aktywację uwalniania enzymów (hialuronidaza, kolagenaza) uszkadzających tkanki przyzębia.

 

Mikroorganizmy, które są odpowiedzialne za powstawanie zapalenia przyzębia należą do bakterii tlenowych oraz beztlenowych i reprezentują m.in. następujące rodzaje: Porphyryromonas (Porphyryromonas gingivalis, Porphyryromonas gulae, Porphyryromonas macacae), Actinomyces, Neisseria, Peptostreptococcaceae, Firmicutes, Tenarella, Treponema, Prevotella, Fusobacterium, Bacterioides, Streptococcus, Pasteurella i Escherichia. Bakterie kolonizują obszar poddziąsłowy, stanowiąc lepkie i przyrośnięte do podłoża złogi. Wywołują pobudzenie miejscowej odpowiedzi zapalnej, której skutki oddziałują niekorzystnie na inne tkanki organizmu. Największą rolę przypisuje się Porphyromonas gingivalis, na której powierzchni znajduje się białko PAAP, zapoczątkowujące powstawanie zakrzepów w świetle drobnych naczyń tętniczych. Badania wykazały, że zapalenie przyzębia powoduje wzrost stężenia cytokin IL-1, IL-6, TNF i PGE2 w płynie z kieszonki przyzębnej, a także wzrost IL-6, TNF oraz białka C-reaktywnego (CRP) i fibrynogenu w surowicy.

 

W patogenezie chorób przyzębia najważniejszą rolę odgrywa czynnik bakteryjny. Oprócz toksycznego działania bakteryjnych produktów przemiany materii (zwłaszcza beztlenowców) na tkanki gospodarza, wskutek obecność antygenów uruchamiane są reakcje układu obronnego jamy ustnej. Część z tych reakcji ma wręcz niekorzystne działanie dla tkanek przyzębia. Dodatkowym problemem jest utrwalanie się mechanizmów uruchamiających reakcję zapalną wskutek obecności antygenów bakterii powszechnie występujących w jamie ustnej. Powstaje wtedy sytuacja ciągłej walki obronnej organizmu z tworzącą się bakteryjną płytką nazębną.

 

Na pierwszym etapie wojny przyzębie-bakterie dochodzi do poszerzenia naczyń krwionośnych (może się to objawiać krwawieniem). Później obecność bakterii przyciąga komórki układu odpornościowego odpowiedzialne za pierwszą linię obrony - tzw. makrofagi i neutrofile, które pożerają część bakterii i przekazują sygnał o obecności wroga do bardziej wyspecjalizowanych komórek. Limfocyty z kolei produkują przeciwciała skierowane swoiście przeciwko grasującym w jamie ustnej gatunkom drobnoustrojów. Wydzielane są również substancje i enzymy, których działaniem ubocznym jest niszczenie tkanek przyzębia. Na tym etapie dziąsła są zwykle mocno opuchnięte i mogą krwawić nawet samoistnie.

 

Choroby przyzębia - czynniki ryzyka

Czynniki wywołujące choroby przyzębia są złożone i wciąż nie do końca wyjaśnione. Choroby przyzębia to zwykle kombinacja przynajmniej kilku czynników stanowiących mechanizm spustowy ich powstawania. Najważniejszym z nich jest stan higieny jamy ustnej. We wszystkich przypadkach można dostrzec pewną prawidłowość - aby zaistniały - konieczne jest zachwianie równowagi pomiędzy zdolnościami obronnymi organizmu, a ilością i zjadliwością bakterii obecnych w płytce nazębnej. Dlatego też można przyjąć, że kluczowym czynnikiem predysponującym do powstawania chorób przyzębia jest płytka nazębna. Inne czynniki ryzyka to:

  • predyspozycje genetyczne;

  • nieprawidłowości anatomiczne;

    • nieprawidłowy zgryz;

    • nieprawidłowa budowa kości czaszki, szczęki i/lub żuchwy;

    • nieprawidłowe położenie zębów;

    • nadliczbowe zęby;

    • stłoczenie zębów;

    • nieprawidłowy przyczep wędzidełek warg, języka, policzków;

  • choroby:

    • choroby, które mają bezpośredni wpływ na obniżenie odporności organizmu;

    • leptospiroza;

    • niewydolność nerek;

    • niedoczynność tarczycy;

    • cukrzyca;

    • niedobory witaminowe;

    • alergie;

    • choroby przewodu pokarmowego;

    • zaburzenia endokrynologiczne;

  • wiek (osobniki starsze);

  • rasa (niektóre rasy psów z grupy małej i średniej);

  • stres;

  • brak higieny jamy ustnej;

  • nieprawidłowy sposób oddychania (przez pysk);

  • miękkie i mocno rozdrobnione pożywienie;

  • leki:

    • immunosupresyjne;

    • przeciwdrgawkowe;

    • blokery kanałów wapniowych.

Objawy chorób przyzębia:

  • nieprzyjemny zapach z jamy ustnej;

  • nadmierne ślinienie się;

  • obecność płytki bakteryjnej;

  • obecność kamienia nazębnego;

  • zaczerwienienie dziąseł;

  • obrzęk dziąseł;

  • krwawienie z dziąseł;

  • cofanie się dziąseł;

  • wysięk ropny;

  • nadżerki i owrzodzenia na błonie śluzowej;

  • kieszonki dziąsłowe;

  • nadmierna tkliwość i ból w jamie ustnej;

  • niechęć do jedzenia;

  • trudności z jedzeniem;

  • chwiejące się zęby;

  • odsłonięte szyjki zębowe;

  • utrata zębów;

  • obrzęk pyska;

  • zmiany w zachowaniu (apatia, posmutnienie, niechęć do dotykania głowy i pyska).

Płytka nazębna i kamień nazębny

Płytka nazębna, zwana również płytką bakteryjną lub osadem nazębnym jest miękkim i lepkim nalotem, ściśle przylegającym do powierzchni zęba, który daje się łatwo usunąć mechanicznie (ścieranie podczas jedzenia twardego pożywienia, szczotkowanie zębów). Płytka nazębna może powodować powstawanie przebarwień zębów. Jest też pożywką dla bakterii i grzybów, co zwykle na wczesnym etapie skutkuje nieświeżym oddechem. Odkładająca się pytka nazębna wiąże się z solami znajdującymi się w ślinie. Jeżeli płytka nazębna nie jest usuwana, to z czasem zaczyna ulegać mineralizacji, przekształcając się w kamień nazębny, czyli osad o zabarwieniu żółtym bądź brązowym, złożony z żywych i martwych bakterii, ich produktów przemiany materii, złuszczonych komórek nabłonka, związków wapnia, fosforu i resztek pożywienia. Wyróżniamy dwa rodzaje kamienia nazębnego:

  • kamień naddziąsłowy - widoczny gołym okiem. Tworzy się na koronie zęba i ściśle do niej przylega, ale jednocześnie jest stosunkowo miękki i łatwy do usunięcia przy zastosowaniu odpowiednich narzędzi;

  • kamień poddziąsłowy - nie jest widoczny gołym okiem. Tworzy się w okolicy korzenia zęba i ściśle do niego przylega. Jest bardzo twardy, ma kolor brązowy lub ciemnozielony. Niezwykle trudno jest go usunąć.

Kamień nazębny ma szorstką powierzchnię, dlatego też z łatwością przyczepiają się do niej kolejne warstwy wapnia, bakterii i białek. Powiększanie powierzchni kamienia prowadzi do pogorszenia stanu przyzębia, uszkodzeń i odczuwalnego bólu, a w skrajnych przypadkach dochodzi do uszkodzeń nie tylko dziąseł, ale także szyjek i korzeni zębów wraz z zębodołami, następnie uszkodzeń szkliwa, kości wokół korzeni zębów, co w  etapie końcowym nieleczonej choroby daje zapalenia ropne korzeni zębów wraz z ich wypadaniem i zapalenia żuchwy z możliwością jej złamania włącznie. Postępujący proces chorobowy toczący się wokół zębów i przyzębia w zależności od natężenia odkładania płytki nazębnej można podzielić na IV etapy.

 
Etap 0 - zdrowe zęby i dziąsła

Zdrowe zęby są białe, pozbawione nalotu, nieprzebarwione, czyste. Dziąsła są zdrowe - różowe, dobrze przylegające, bez żadnych nieprawidłowości.

 
Etap I (najlżejszy) - zapalenie dziąseł

Zwierzęta w I stadium choroby mają widoczne zapalenie dziąseł z silnie zaróżowionymi i lekko opuchniętymi dziąsłami. Ponadto może być widoczna miękka, lepka warstwa (płytki nazębnej) pokrywającej powierzchnię zębów lub wczesne początki (cienka warstwa) kamienia nazębnego.

 
Etap II - wczesne zapalenie przyzębia

W stadium II dochodzi do wczesnego zapalenia dziąseł. Ich stan ulega pogorszeniu i zaczyna się rozwój infekcji dziąseł, która wpływa destrukcyjnie na dziąsła i więzadła przyzębia. Dziąsła mogą być opuchnięte i zaczerwienione. W tym stadium formuje się też patologiczna kieszonka dziąsłowa (głębokość powyżej 1 mm) w konsekwencji obniżenia się przyczepu dziąsłowego, dziąsła mogą krwawić przy zgłębnikowaniu. Płytka nazębna twardnieje i przeistacza się w dobrze widoczny kamień nazębny. W tym momencie z psiego pyska zaczyna się wydobywać nieświeży, a nawet można napisać cuchnący oddech. Po czyszczeniu zębów widać obrzęk dziąseł, występuje krwawienie. Widoczna jest utrata tkanki do 25%.

 
Etap III - przewlekłe zapalenie przyzębia

Zwierzęta, u których zostanie zdiagnozowane stadium III tej choroby najczęściej mają już bardzo szeroko rozwinięte zakażenie prowadzące do krwawień i rozchwiania zębów. Zmiany w tej fazie choroby charakteryzują się głębokimi kieszonkami patologicznymi ze znaczną ilością złogów poddziąsłowych, dziąsła krwawią przy dotyku, z kieszonek wydobywa się ropa. Dochodzi do recesji dziąseł z odsłonięciem powierzchni korzeni i furkacji. Obserwowane są początki utraty wyrostka zębodołowego. W związku z odczuwanym bólem i dyskomfortem mogą nastąpić zmiany w zachowaniu zwierzęcia. Niechęć do jedzenia, tkliwość. Na tym etapie rozwoju schorzenia przyzębia poczynione zmiany są nieodwracalne. Widoczna jest utrata tkanki do 50%.

 
Etap IV (najcięższy) - ostre zapalenie przyzębia z nasileniem resorpcji kości zębodołu

W etapie IV, zęby są już poważnie zainfekowane i chore. Do tego stopnia, że mogą zacząć samoistnie wypadać lub ze względów zdrowotnych muszą być usunięte. Zakażenie jest na tyle poważne, że spowodowało nadtrawienie kości i tkanki dziąseł powodując odsłonięcie korzeni zębów. Pies odczuwa silny ból. Z pyska czuć odrażający odór. Dziąsła mogą krwawić. Pies wykazuje niechęć do jedzenia i ogromną tkliwość. Widoczna jest powyżej 50% utrata tkanki. Na tym etapie rozwoju schorzenia przyzębia poczynione zmiany są już nieodwracalne.

 

Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej

Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej może być wywołane przez wiele przyczyn i występować u psów w każdym wieku. Nie mniej jednak warto wspomnieć, że u niektórych psów konsekwencją zapalenia przyzębia może być właśnie zapalenie błony śluzowej jamy ustnej (policzków, podniebienia, języka, dna jamy ustnej) oraz skóry warg. Zazwyczaj zapalenie błony śluzowej jamy ustnej dotyka zwierzęta o słabej higienie jamy ustnej i z nadmierną wrażliwością na działalność bakterii, które przyczyniają się do odkładania na zębach płytki nazębnej.

 

W początkowym stadium schorzenia, na powierzchni błony śluzowej, w miejscach przylegających do koron zębowych pokrytych płytką nazębną, dochodzi do podrażnienia i zaczerwienia tkanek. Tworzą się owrzodzenia i nadżerki. W fazie zaawansowanej mogą pojawiać się zmiany wytwórcze. Nieleczone zapalenie błony śluzowej jamy ustnej może być przyczyną powstawania nowotworów. Co ciekawe w przebiegu zapalenia błony śluzowej jamy ustnej korony zębów pokryte są grubą warstwą płytki nazębnej, natomiast twardych osadów nazębnych (kamień nazębny) jest stosunkowo niewiele.

 
zmiany zapalne na błonie śluzowej
owrzodzenia kontaktowe na błonie śluzowej powstałe u psa z odpowiedzią hiperimmunizacyjną na płytkę nazębną
 

Przerost dziąseł

W wyniku rozwoju stanu zapalnego tkanki dziąseł może dojść do jej znacznego przerostu. Konsystencja tkanki dziąsła może być twarda, włóknista bez cech stanu zapalnego lub powikłana stanem zapalnym - miękka, rozpulchniona, krwawiąca. Przerostowe zapalenie dziąseł może przybierać charakter zmian pojedynczych lub mnogich, izolowanych, uszypułowanych i nieuszypułowanych o charakterze guza.

 

Rozrost oraz powiększenie dziąseł zazwyczaj są objawem, a nie odrębną jednostką chorobową. Na powstanie zmian przerostowych dziąseł mają wpływ zarówno czynniki miejscowe, jak i ogólnoustrojowe. Do najczęstszych czynników miejscowych zaliczamy drażniące czynniki mechaniczne, czyli płytkę i kamień nazębny. Dodatkowo przerost dziąseł może być spowodowany (lub jest wikłany) zakażeniami bakteryjnymi lub wirusowymi. Czasami może być też rezultatem reakcji organizmu na podawane leki (np. cyklosporyna, blokery kanału wapniowego i fenobarbital). U niektórych zwierząt przerost dziąseł może mieć również podłoże genetyczne (jeśli był już stwierdzany wcześniej w danej linii).

 

Duże przerosty mogą doprowadzić do upośledzenia funkcji żucia. Sprzyjają kumulacji płytki nazębnej, czego konsekwencją jest pogorszenie stanu zapalnego dziąsła. Klinicznym objawem przewlekłego zapalenia przerostowego jest obecność kieszonek dziąsłowych, gdzie nie obserwujemy utraty przyczepu nabłonkowego i zniszczenia głębiej położonych struktur przyzębia, a jedynie zwiększenie objętości dziąsła.

 
przerost dziąsła
 

Przykry zapach z pyska
Nieprzyjemny zapach z pyska, to dość powszechna przypadłość, która dotyczy wielu psów i jest typowa dla mięsożerców. Ta wydawałoby się błaha uciążliwość może jednak skutecznie utrudniać bezpośrednie koegzystowanie pod jednym dachem z psem "śmierdziuchem". Ponadto naprawdę brzydki zapach może być objawem kłopotów ze zdrowiem, czasami poważnych, dlatego nie należy go bagatelizować. Nieprzyjemna, czy wręcz odpychająca woń może mieć wiele wspólnego z chorobami żołądka, przełyku i jelit, a także z chorobami metabolicznymi. Nie mnie jednak przyczyną tej dolegliwości w zdecydowanej większości przypadków są niestety zaniedbania higieny jamy ustnej i choroby przyzębia. Zazwyczaj wyleczenie pierwotnej przyczyny skutkuje też usunięciem brzydkiego zapachu wydobywającego się z psiego pyska.

 

Konsekwencje chorób przyzębia

Nieleczone choroby przyzębia prowadzą do dysfunkcji aparatu stomatognatycznego, powstania przetoki ustno-nosowej, ropni przyzębia, utraty zębów oraz patologicznych złamań żuchwy. Mediatory zapalenia wydzielane w przebiegu chorób przyzębia wpływają na procesy zapalne nie tylko miejscowo, ale także ogólnie, oddziałując na odległe narządy. Zmniejszona spoistość tkanek jamy ustnej wskutek niekorzystnego oddziaływania bakterii i ich toksyn oraz bogate unaczynienie tkanek przyzębia umożliwiają przedostawanie się mikroorganizmów, ich metabolitów oraz mediatorów zapalenia do krwiobiegu. W wyniku bakteriemii oraz przy współudziale czynników sprzyjających, np. spadku odporności, dochodzi do uszkodzenia i dysfunkcji takich narządów, jak: mięsień sercowy (bakteryjne zapalenie wsierdzia, degeneracja mięśnia sercowego, niedomykalność zastawki mitralnej), nerki (przewlekłe zapalenie nerek, kłębuszkowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek.) czy wątroba (zapalenie wątroby i inne hepatopatie). Ponadto mogą się rozwijać choroby układu oddechowego, w tym szczególnie bakteryjne zapalenie płuc.

 

Leczenie

Podstawowym krokiem w leczeniu chorób przyzębia jest dokładne rozpoznanie choroby w oparciu o wywiad, badanie kliniczne oraz badanie stomatologiczne i radiologiczne. W niektórych przypadkach zasadne może być także wykonanie niektórych badań krwi w celu wyjaśnienia przyczyny chorób i oceny stanu zdrowia zwierzęcia.

 

Istotą terapii leczniczej jest przede wszystkim likwidacja ognisk zakażenia oraz zniesienie bólu. Lekarz rozpocznie proces leczenia od dokładnego przeprowadzenia zabiegu sanacji jamy ustnej (likwidacja ognisk zakażenia i miejsc sprzyjających zakażeniom), ze wszystkimi jej elementami jak: usunięcie osadów nazębnych, kiretaż poddziąsłowy (oczyszczenie kieszonek dziąsłowych), wypolerowanie koron, wygładzenie obnażonych powierzchni korzeni, likwidacja kieszeni patologicznych, gingiwektomia (wycięcie przerośniętego zapalnie brzegu wolnego dziąsła w celu zlikwidowania obszarów bytowania bakterii beztlenowych). Wszystkie zęby wymagające usunięcia muszą zostać usunięte, a te nadające się do leczenia powinny być poddane stosownemu leczeniu. Przy zapaleniu przyzębia lekarz może zdecydować o miejscowym zastosowaniu antybiotyków i środków antyseptycznych. Przy ostrym stanie zapalnym środki przeciwbakteryjne mogą być podawane ogólnie już na kilka dni przed zaplanowanym zabiegiem sanacji jamy ustnej, co zminimalizuje ryzyko wystąpienia bakteriemii. Lekarz podejmie też leczenie wszystkich powikłań, które powstały w wyniku toczącego się procesu chorobowego, jak owrzodzenia, ropnie, przetoki.

 

Profilaktyka
Ważnym elementem profilaktyki chorób przyzębia jest regularna higiena jamy ustnej, która zapobiegnie powstawaniu osadów nazębnych. Można tu wyróżnić działania o charakterze mechanicznym, farmakologicznym i mieszanym. Tak się składa, że w populacji naszej rasy zdarzają się linie, w których kamień nazębny występuje ze wzmożoną częstotliwością. Dlatego też, aby zawczasu przeciwdziałać temu procesowi, a także w celach higienicznych, minimum raz w tygodniu (najlepiej codziennie, a optymalnie trzy razy w tygodniu), należy wyszorować zęby psa używając do tego celu odpowiedniej pasty i szczoteczki przeznaczonych dla psów. Asortyment sklepów zoologicznych jest bardzo bogaty i na sklepowych półkach można znaleźć specjalne pasty przeznaczone do mycia zębów psich, włącznie ze szczoteczkami zaprojektowanymi, tak by mycie psich zębów było przyjemne i optymalne. Pasty przeznaczone dla psów powinny być słabo ścieralne, strawne, bez zawartości fluoru i bez konieczności spłukiwania. Dla lepszego samopoczucia psa warto wybrać pastę smakową o atrakcyjnym dla psa aromacie mięsnym. Uwaga: używanie past ludzkich u psów grozi zatruciem fluorem, ponieważ psy nie wypluwają pasty tylko ją połykają!

 

Ostatnimi czasy rynek produktów służących do pielęgnacji zębów psów zrewolucjonizowała ultradźwiękowa szczoteczka firmy Emag Ag: "Emmi-Pet", która przy użyciu odpowiedniej pasty stworzonej do potrzeb tej szczoteczki umożliwia usuwanie nagromadzonej płytki nazębnej oraz kamienia nazębnego przy pomocy ultradźwięków w bardzo prosty sposób i to bez konieczności podawania psu środków uspokajających czy usypiających. W zasadzie prostota obsługi tej szczoteczki i bezpieczeństwo jej użytkowania (stosowanie szczoteczki nie wymaga uzyskiwania pozwoleń i odbywania żadnych szkoleń) sprawiło, że usuwanie nagromadzonych osadów możliwe jest również w domowym zaciszu, bowiem użytkowanie tej szczoteczki nie wymaga jakiś specjalnych umiejętności poza przeczytaniem instrukcji obsługi i nauczeniem się odpowiedniej techniki szczotkowania zębów. W zasadzie jedynym mankamentem tej szczoteczki jest oczywiście cena (zestaw szczoteczka plus pasta,  to wciąż ponad 800 zł), która niestety na dzień dzisiejszy jest dość wysoka. Nie mnie jednak przy psie mającym skłonność do odkładania się osadów nazębnych warto rozważyć zakup tej szczoteczki, która doskonale zda egzamin przy rutynowej pielęgnacji zębów i z pewnością poradzi sobie z usuwaniem niedużych osadów nazębnych.

 

Podstawowym i długofalowym aspektem, który wpływa na zdrowie zębów. jest także odpowiednie żywienia psa. Mechaniczne usuwanie osadów nazębnych wspomaga pożywienie, które pies musi pogryźć. Są to przede wszystkim gotowe przemysłowe karmy suche oraz twarde produkty wchodzące w skład żywienia naturalnego (głównie kości i suszone świńskie uszy, żwacze wołowe itp. produkty). Wiele firm oferuje karmy suche o specjalnym składzie, wspomagające higienę jamy ustnej. Krokiety mają określony kształt i skład pomagający wiązać wapń zawarty w ślinie, co ogranicza odkładanie się kamienia nazębnego u psa.

 

W sklepach zoologicznych można również nabyć różnego rodzaju zabawki i gotowe gryzaki dentystyczne, które wspomagają usuwanie nagromadzonej płytki nazębnej, jednak z naszego doświadczenia wynika, że regularne szczotkowanie zębów jest zdecydowanie bardziej skuteczne. Poza tym mamy spore obiekcje przed podawaniem psu - szczególnie prasowanych kostek itp. sztucznych smaczków. Co prawda psy chętnie je gryzą, a nawet z lubością memłają, jednak stan brody i wąsów, które po zakończeniu tej czynności są całe oklejone resztkami tych produktów pozostawia wiele do życzenia i na prawdę trudno potem pozbyć się tych lepkich pozostałości z psiej sierści. Ponadto, dość "chemiczny" skład tych produktów też jest mocno kontrowersyjny. Alternatywą dla tych sztucznych wytworów mogą być naturalne gryzaki tj. świeże, suszone lub wędzone duże kości wołowe, suszone lub wędzone świńskie uszy, plecione suszone żwacze wołowe itp. produkty. W przypadku starszych psów z wrażliwym układem pokarmowym należy jednak zachować ostrożność, ponieważ nadmiar takich smakołyków może powodować problemy trawienne.

 

W sprzedaży pojawiły się również spraye o odpowiednio opracowanej recepturze rozpuszczającej kamień nazębny. Preparaty tego typu nanosi się w formie natrysku na zęby, a zawarte w ich formule składniki rozpuszczają kamień nazębny. Nowością są również pasty enzymatyczne, które po nałożeniu na zęby nie wymagają tradycyjnego czyszczenia, bo dzięki zawartości enzymów skutecznie rozkładają substancje organiczne znajdujące się w postaci nalotu na zębach. W sklepach zoologicznych można też dostać płyny do higieny jamy ustnej psa, które dodaje się bezpośrednio do wody pitnej psa, a także produkt VetExpert PlaqueOff Animal, który dodaje się bezpośrednio do pożywienia. Zawiera on naturalną substancję roślinną uzyskaną z alg morskich. Podczas jej trawienia uwalniane są składniki, które powodują, że ślina zyskuje właściwości naruszające kamień nazębny w taki sposób, że nie daje on oparcia nowym złogom. Ponadto produkt ten zawiera składniki wiążące wapń, które zapobiegają formowaniu się kamienia.

 

Redakcja Portalu Świat Czarnego Teriera

 

Bibliografia:

- zebrane materiały własne oraz:

- Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej u psów wywołane płytką nazębną. Jerzy Gawor Życie Weterynaryjne • 2005 • 80(6);

- Choroby przyzębia u psów. Magdalena Gołyńska, Izabela Polkowska, Aleksandra Sobczyńska-Rak, Życie Weterynaryjne • 2014 • 89(10)

- Stomatologia małych zwierząt, C. Tutt, wyd. I polskie, red. J. Gawor, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2008;

- Stomatologia. Seria Praktyka Lekarza Małych Zwierząt, C. Gorrel, wyd. I polskie, red. J. Gawor. rok wydania: 2011.

 

 

Copyright by Świat Czarnego Teriera. All Rights Reserved.

Kopiowanie ze strony zdjęć, grafiki, treści i innej zawartości Portalu Świata Czarnego Teriera, bez zgody właściciela jest zabronione.

Projekt i wykonanie Narodziny Gwiazdy

Stronę najlepiej oglądać w rozdzielczości 1024 x 768